REFRACTIEVE LENS CHIRURGIE

Het accent in de cataractchirurgie is verplaatst van een techniek die vooral gebaseerd was op het veilig verwijderen van de lens, naar een procedure die steeds zoekt naar de beste postoperatieve refractieve resultaten, waardoor de patiënt geen bril meer nodig heeft voor het vertezicht en zelfs - in de nabije toekomst - niet meer voor het lezen.
Vandaag ligt de aandacht zowel op het verwijderen van reeds bestaande myopie en hypermetropie als op het behandelen van astigmatisme. De metingen voor de sterkte van de lens zijn geperfectioneerd en verfijnd, nieuwe mogelijkheden om postoperatieve refractieve verrassingen te behandelen, die veroorzaakt zijn door slechte metingen van de lenssterkte, zijn nu ook beschikbaar.
Wat misschien wel het meest uitdagende is in de toekomst van de refractieve cataractchirurgie is de behandeling van presbyopie (ouderdomsziendheid) tijdens het weghalen van de lens, via multifocale of accommodatieve intraoculaire lenzen.

Eos: Nieuwe ogen voor vijfenveertigplussers

Berekening van de lens sterkte

De sleutel tot het bekomen van een uitstekend refractief resultaat na cataractoperatie is de biometrie, m.a.w. een accurate meting van de lengte van het oog en de krommingen van de cornea. Deze metingen worden ingebracht in moderne berekeningsformules van de lenssterkte, om zo accurate en consistente resultaten te bekomen. Klassieke echografie (applanatie biometrie), waarbij een sonde gebruikt wordt die de cornea aanraakt, geeft nog altijd goede resultaten maar kan voor verrassingen zorgen bij de postoperatieve refractieve onderzoeken als de sonde te veel op de cornea drukt. Nieuwe methodes, zoals immersie biometrie of non-contact partial coherence optical interferometry (Zeiss IOLMaster) geven uitzonderlijke accurate metingen, zijn aangenamer voor de patiënten en nemen minder tijd in beslag.

Astigmatisme

De kleinere astigmatische neutrale incisies die nu tot de routine behoren laten het toe om tijdens cataractoperaties accurater te werken bij reeds bestaande astigmatisme. “Relaxing incisions” in de kromste meridiaan van de cornea (arcuate keratotomy of limbal relaxing incisions) zijn handig voor het verminderen van voorafbestaand astigmatisme en dit tot 5 dioptrie.
Een andere manier om voorafbestaand astigmatisme tijdens cataractoperatie te corrigeren is het gebruik van nieuwe “torische” intraoculaire lenzen, waarin de correctie van het astigmatisme reeds ingebracht is. Deze lens moet in de juiste meridiaan geplaatst worden.
Voor patiënten met ernstiger astigmatisme, kunnen limbal relaxing incisies gemaakt worden enkele weken voor de cataractoperatie, gevolgd door de implanting van een torische intraoculaire lens, om het residuele astigmatisme te behandelen. Ook LASIK (laser in-situ keratomileusis) kan uitgevoerd worden als voorbehandeling van het corneaal astigmatisme en kan dit ook gecombineerd worden met limbal relaxing incisions, torische intraoculaire lenzen of een combinatie van deze drie.

Presbyopie of ouderdomsziendheid

De behandeling van presbyopia of ouderdomsziendheid tijdens het verwijderen van de lens wordt de volgende grote stap in refractieve cataractchirurgie. Nu de moderne cataractchirurgie voor een goed vertezicht zorgt zonder glazen, is de volgende uitdaging de patiënten de mogelijkheid te geven om te lezen zonder bril, waarbij accommodatie wordt gesimuleerd (capaciteit van de normale lens om zich aan te passen aan de verte en het zicht dichtbij). Dit zal de levenskwaliteit van de meeste patiënten grotendeels verbeteren.
Astigmatische neutrale cataractchirurgie maakt het mogelijk meer van de multifocale implantlens-technologie gebruik te maken.
De enige multifocale intraoculaire lens die wereldwijd gebruikt wordt is de AMO Array lens (Allergan Surgical). Het is een “zonaal progressieve” intraoculaire lens met vijf concentrische zones op het oppervlak van de lens. Elke zone herhaalt de gehele refractieve sequentie die overeenstemt met verte, tussenzicht en het zicht dichtbij, wat een totaalzicht tot resultaat geeft. De meeste patiënten die geselecteerd worden voor dit soort chirurgie kunnen brilvrij zijn na de ingreep. Sommige patiënten klagen over halo’s rond lichten ‘s nachts.
Dr. Vryghem heeft meegewerkt aan een studie over de C&C Vision CrystaLens (Model AT-45), een monofocale-accommodatieve lens. Deze multipiece intraoculaire lens in silicone heeft pootjes die met scharnieren vast zitten aan de optiek van de lens waardoor de lens lichtjes naar voor kan schuiven wanneer men zich concentreert op het zicht dichtbij. Deze pseudo-accommodatie maakt het de patiënt mogelijk om zowel vertezicht als zicht dichtbij te hebben met minder kans op halo’s dan met de AMO Array-lens. De eerste resultaten zijn veelbelovend al klagen sommige patiënten wel van vermoeidheid.

AMO Array	CrystaLens AT-45

Laatste bedenkingen

De bestaande ontwikkelingen in chirurgische technieken, biometrie en lenssterkteberekening hebben ons geholpen een stap dichter te komen tot het ideaal van het bereiken van emmetropie bij al onze cataractpatiënten.

Tevens hebben deze verfijningen in de postoperatieve resultaten van de refractieve cataract chirurgie onze mogelijkheid verhoogd om multifocale lenzen te gebruiken en om deze technologie aan onze patiënten aan te bieden als een manier om presbyopie te behandelen en de afhankelijkheid van een bril te verminderen.
Intraoculaire lens chirurgie is een normale vorm van refractieve chirurgie geworden niet alleen voor de mensen met cataract maar ook voor oudere mensen die zonder bril willen leven.